De zon

De zon bevindt zich op 149 miljoen kilometer van de aarde en is voor ons dus de dichtstbijzijnde ster.
De zon straalt elektromagnetische golven uit (zonnestralen) zonder dewelke we niet zouden kunnen leven.
Maar deze stralen kunnen ook een schadelijk effect hebben op ons lichaam.
Slechts een deel van de eigenlijke zonnestralen bereikt de aarde, omdat de verschillende lagen in de atmosfeer de meest schadelijke stralen voor de mens tegenhouden.

Zonnestralen

Kosmische straling, gammastralen, X-stralen en UVC-stralen zijn extreem gevaarlijke stralen die worden tegengehouden door de ozonlaag in de stratosfeer. Ze kunnen het aardoppervlak dus niet bereiken. Op die manier vormt de ozonlaag een echt beschermend schild tegen de gevaarlijkste zonnestralen.

Deze stralen bereiken het aardoppervlak wel :

  • UVB-stralen (280 tot 320 nm) zijn de gevaarlijkste stralen die het aardoppervlak bereiken. Dit zijn de meest energetische stralen, die ook de meeste schade aanrichten.

    Ze dringen slechts in zeldzame gevallen door de epidermis (oppervlakkige huidlaag) en worden tegengehouden door vensterglas.

    Ze zijn verantwoordelijk voor zonnebrand en hebben ook op de lange termijn een schadelijk effect (huidveroudering en huidkanker).

  • UVA-stralen zijn minder energetisch dan UVB-stralen, maar dringen dieper in de huid. Ze gaan ook door vensterglas heen.

    Ze zijn verantwoordelijk voor allergische reacties op de zon en op de lange termijn kunnen ze het huidverouderingsproces versnellen en huidkanker veroorzaken.

  • Zichtbaar licht Dit zijn de stralen die door onze ogen waargenomen worden en die het ons mogelijk maken dingen te zien. Hieruit ontspringen ook de kleuren van de regenboog. De golflengte van zichtbaar licht ligt tussen 390 nm (violet) en 780 nm (rood).

  • Infraroodstraling (780 nm tot 1mm) is verantwoordelijk voor het warmtegevoel.

  • Microgolven en radiogolven hebben een golflengte van meer dan 1mm.

De intensiteit van UV-stralen hangt af van verschillende factoren :

De breedtegraad

Hoe dichter we bij de evenaar komen, hoe sterker het zonlicht en dus ook de UV-straling. In de tropen valt het zonlicht loodrecht op het aardoppervlak in en is de zon dus op haar sterkst.

De hoogte

Hoe hoger we komen, hoe minder dik de atmosfeer is die de UV-stralen filtert. Vanaf 300m boven de zeespiegel neemt de intensiteit van UVB-stralen elke 100m met 4% toe.

Het wolkendek

Hoe dikker het wolkendek, hoe meer de UV-straling afneemt (met 15 tot 75 %) doordat ze door de wolken weerkaatst, geabsorbeerd en verspreid wordt.

Weerkaatsing

Zonnestralen worden door het oppervlak waar ze op invallen in meerdere of mindere mate weerkaatst. Daardoor kan de straling eens zo gevaarlijk worden. UV-stralen worden weerkaatst door water (5 à 20% weerkaatsing), zand (15%), gras (3%) en vooral door sneeuw en ijs (70 à 90%).

De stand van de zon

Hoe hoger de zon aan de hemel staat, hoe intenser de UV-straling. De intensiteit van de straling varieert dus naargelang het tijdstip. De intensiteit van UVB-stralen bereikt haar hoogtepunt tussen 11u en 15u.

Voordelen

Warmtewerking

Warmtegevoel

Rachitisbestrijdend effect

UVB-stralen stimuleren de vitamine D-productie die onontbeerlijk is voor de botaanmaak. Het volstaat enkele huidzones 2 à 3 maal per week gedurende 10 à 15 minuten aan de zon bloot te stellen om in de vitamine D-behoefte te voorzien.

Melanogenese (bruinen)

Melanogenese betekent het aanmaken van melanine. Dit is het belangrijkste natuurlijke afweermechanisme van de huid tegen UV-stralen. Het bruine kleurtje verschijnt twee dagen na de blootstelling en bereikt zijn hoogtepunt na 3 weken blootstelling.

Risico's

Zonne-erytheem (zonnebrand)

Zonne-erytheem of zonnebrand is het resultaat van een aantasting of zelfs volledige vernietiging van de epidermiscellen.

Zonnebrand na blootstelling aan de zon is voor 80% te wijten aan UVB-stralen en voor 20% aan UVA-stralen.

Meestal verloopt het door UVB-stralen uitgelokte erytheem (roodheid) in twee fasen, met een onmiddellijke voorbijgaande fase die al na enkele seconden optreedt en slechts enkele minuten duurt, en een langer durende fase die na 3 tot 5 uur of na maximaal 12 tot 24 uur optreedt en ongeveer 72 uur lang standhoudt.

Goedaardige lichtdermatitis

Verschijnt bij de eerste blootstelling aan de zon. Dit komt vooral voor bij vrouwen van 15 tot 35 jaar. Ter hoogte van het decolleté, de schouders, de armen en de bovenkant van handen en voeten ontstaan er rode verheven bultjes die sterk lijken op urticaria (netelroos) of kleine blaasjes die gepaard gaan met felle jeuk.

Huidveroudering onder invloed van de zon

Dit fenomeen doet zich ter hoogte van alle aan de zon blootgestelde huidzones voor en vertaalt zich in rimpels en bruine vlekken.

Ter hoogte van de epidermis treedt een verdikking van de hoornlaag op en verschijnen er pigmentvlekken. UVB-stralen veroorzaken, met name bij mensen met een lichte huid, ontsierende bruine vlekjes die ook wel lentigo actinica, zonnelentigo, ouderdomslentigo of ouderdomsvlekken worden genoemd.

Ter hoogte van de dermis zijn UV-stralen (en met name UVA-stralen) verantwoordelijk voor het ontstaan van vrije radicalen die de collageen- en elastinevezels aantasten. Zo ontstaan diepe rimpels en zien we vetkussentjes verschijnen als gevolg van de ophoping van resten van beschadigde vezels. De huid krijgt ook een gelige tint, iets wat vrij kenmerkend is voor oudere mensen.

Fotocarcinogenese

Met deze term worden alle door zonnestralen uitgelokte factoren bedoeld die betrokken zijn bij het ontstaan van huidkanker.

Lichtovergevoeligheid

Bepaalde stoffen (parfums, geneesmiddelen, hormoonbehandelingen...) maken de huid extra gevoelig voor zonlicht.

Bij blootstelling aan de zon kunnen deze dan ook een huidreactie uitlokken.

Zonne-urticaria

Dit fenomeen treedt al enkele minuten na de blootstelling op en verdwijnt spontaan na enkele uren in de schaduw. Er ontstaan dan netelroosvlekken (die op brandnetelbultjes lijken).

Chloasma

Dit zien we voornamelijk bij zwangere vrouwen, het wordt daarom ook wel omschreven als zwangerschapsmasker. Ter hoogte van het gelaat, de hals of het decolleté ontstaan er onregelmatig afgelijnde bruine vlekken.

Focus op huidkanker

Huidkanker is bij de mens veruit de meest voorkomende vorm van kanker. In Europa schat men dat de frequentie van kanker jaarlijks met 5 à 10% stijgt. Volgens schattingen van de WGO (Wereldgezondheidsorganisatie) worden er jaarlijks zo'n 130 000 melanomen en meer dan 2 miljoen andere gevallen van huidkanker gediagnosticeerd.

Wereldwijd is 1 op de 3 gevallen van kanker een of andere vorm van huidkanker.

Men schat dat jaarlijks zo'n 66 000 mensen overlijden door melanomen en andere vormen van huidkanker.

We kunnen drie soorten huidkanker onderscheiden.

Het basocellulair carcinoom

is de meest voorkomende (75% van de huidkankers), maar ook minst agressieve vorm van huidkanker. Er zijn geen voorafgaande letsels. Het basocellulair carcinoom ontwikkelt zich alleen plaatselijk en voornamelijk op blootgestelde zones (gelaat, hals, handen…). Mits een vroegtijdige diagnose en adequate behandeling heeft de patiënt een zeer goede kans op genezing. 95% van de patiënten met een basocellulair carcinoom zijn op het moment van de diagnose ouder dan 40 jaar.

Het spinocellulair carcinoom

ontwikkelt zich eveneens in de epidermis. Het ontstaat meestal uit een reeds bestaand letsel (in de meeste gevallen keratosis actinica) en treft vooral oudere mensen. Deze vorm van huidkanker moet, gezien zijn lokaal agressieve karakter en het risico op uitzaaiingen, zo vroeg mogelijk behandeld worden. Mits een vroegtijdige diagnose en adequate behandeling is er een grote kans op genezing. Het spinocellulair carcinoom vertegenwoordigt ongeveer 15% van de gevallen van huidkanker.

Het kwaadaardig melanoom

is de meest gevaarlijke vorm van huidkanker. Het betreft een kwaadaardige tumor van de pigmentcellen (melanocyten) die op een gezonde huid kan ontstaan of zich uit een reeds bestaande huidvlek (moedervlek) kan ontwikkelen. Mits een vroegtijdige diagnose kan het melanoom behandeld worden. Als de diagnose pas in een later stadium wordt gesteld, is een zwaardere behandeling vereist om te vermijden dat de kankercellen naar de rest van het lichaam uitzaaien. Een melanoom ontwikkelt zich uit de pigmentcellen in de epidermis en kan al snel andere organen aantasten. Een vroegtijdige diagnose en behandeling verhogen de kansen op genezing. Het kwaadaardig melanoom vertegenwoordigt 10% van de gevallen van huidkanker.

Hoe moet je je huid onderzoeken?

Je huid regelmatig zelf onderzoeken is echt noodzakelijk om een kwaadaardig melanoom vroegtijdig op te sporen. Je kan dit snel zelf doen met behulp van een spiegel of samen met een familielid.

Verder is het natuurlijk ook raadzaam regelmatig een dermatoloog te raadplegen.

  1. Bekijk met opgeheven armen de voor-, achter- en zijkant van je lichaam in de spiegel.

  2. Bekijk je onderarmen, de boven- en onderkant van je armen en je handpalmen.

  3. Bekijk de achterkant van je benen, de ruimte tussen je tenen, je voetzolen en geslachtsdelen.

  4. Bekijk met een spiegel in de hand de achterkant van je nek en bekijk ook je hoofdhuid lok per lok.

  5. Bekijk je onderrug en billen.

  6. Bij de minste twijfel raadpleeg je je dokter.

Regels om veilig te zonnen

Breng de juiste dosis product aan

Veilig zonnen

Om het vermelde beschermingsniveau te halen, dient voldoende product aangebracht te worden :

Vermijd blootstelling tussen 12u en 16u.

Stel baby's en jonge kinderen nooit aan direct zonlicht bloot.

Draag beschermende kleding (hoedje, zonnebril, T-shirt…).

Breng het product regelmatig opnieuw aan om de bescherming op peil te houden, met name na het zwemmen of afdrogen en bij overvloedig zweten.

Breng het zonneproduct aan voor je in de zon komt. Als je een zonnebescherming gebruikt, betekent dat nog niet dat je langer in de zon mag blijven.

Een overdosis zon kan een ernstige bedreiging voor je gezondheid betekenen. Onderzoek je moedervlekken regelmatig aan de hand van de eenvoudige ABCDE-regel.

Een moedervlekje… het kan gevaarlijk zijn

Meestal zijn moedervlekken goedaardig en blijven ze dat ook.

Elke verandering moet je aandacht trekken, het is mogelijk een voorteken van een huidkanker.

Gebruik de ABCDE-regel voor een regelmatige controle.
Tekenen die een alarmbelletje moeten doen rinkelen :

  • Asymmetrie…
  • Boord (onregelmatige randen)…
  • Color (kleurverschillen)…
  • Diameter van meer dan 6 mm…
  • Evolutie…

Praat erover met je dermatoloog, een vroegtijdige diagnose is van kapitaal belang voor een goede genezing.

Normaal aspect van een moedervlek :

  • Symmetrische en mooi afgeronde vorm

  • Regelmatige randen

  • Egale kleur (licht- of donkerbruin)

  • Diameter kleiner dan 6 mm

Verstuur mail

Elke huid heeft erg uiteenlopende behoeften,
vind het Eau Thermale Avène verzorgingsritueel dat het best bij jou past.

Start
  • De producten die wij aanraden om jouw huidproblemen te verhelpen
  • Toegang tot je favoriete producten en reviews
  • Registratie van je aankopen om je trouw te kunnen belonen
Schrijf je nu in

Bezig met zoeken

inloggen vereist

Log in op je Avène account of meld je aan om deze informatie op te slaan


Log in of registreer u