VRAGEN /
ANTWOORDEN

Welk effect hebben zonnestralen op de huid ?

WELZIJN

Zonnestralen hebben een onmiskenbaar effect op ons humeur en ons welzijn. Het licht is als een dirigent die de productie van de voornaamste hormonen van ons bioritme orkestreert en zo ons dag-en-nachtritme in goede banen leidt en ons humeur op peil houdt.

De Wereldgezondheidsorganisatie erkent ook dat warmte en zonlicht « het algemeen gevoel van welzijn versterken en onze bloedsomploop stimuleren ».

AFWEERSYSTEEM

Eenmaal door de huid geabsorbeerd, kunnen zonnestralen de werking van bepaalde elementen van ons afweersysteem danig verstoren.

KANKER

De vernietigende kracht van UV-stralen berust gedeeltelijk op het feit dat ze het DNA van de cellen kunnen aantasten. De cellen worden dan gedwongen de aangerichte schade te herstellen en kunnen hierbij bepaalde fouten maken, mutaties die de ontwikkeling van kanker bevorderen. Het is belangrijk een onderscheid te maken tussen "non-melanoma" vormen van kanker en melanomen.

De eerste vormen ontwikkelen zich trager en zijn zelden dodelijk, maar de chirurgische behandeling ervan kan wel pijnlijk zijn en littekens achterlaten.

De tweede vorm is wel erg gevaarlijk.

Een overdosis zon tijdens de kinderjaren lijkt een belangrijkere risicofactor te zijn dan blootstelling tijdens latere levensjaren.

VITAMINE D:

UV-straling is belangrijk voor de vitamine D-productie. UVB-stralen maken de aanmaak van vitamine D op basis van een van nature in de huid aanwezig cholesterolderivaat mogelijk.

LICHTOVERGEVOELIGHEID:

UV-stralen kunnen verschillende reacties in de epidermis uitlokken. Meestal gaat het om een vorm van lichtallergie, waarbij de minste blootstelling aan de zon uitslag of ernstige zonnebrand veroorzaakt. Er bestaan ook gevallen van fototoxiciteit die te wijten zijn aan de inname van bepaalde geneesmiddelen (bepaalde niet-steroïdale ontstekingsremmers, pijnstillers, antibiotica, antidepressiva…).

BRUINEN:

Dit is de makkelijkst te observeren reactie: onder invloed van zonnestralen bruint de huid.

UV-stralen bereiken twee soorten cellen:

- keratinocyten: de belangrijkste cellen in de huid, die zich vermenigvuldigen om de huid dikker te maken en op die manier beter te beschermen.

- melanocyten: deze cellen bevinden zich in de diepere huidlagen en maken onder invloed van UV-stralen melanine aan, een beschermend bruin pigment dat de huid haar bruine kleur verleent.

Opgelet! Melanocyten kunnen niet de hele dag door melanine aanmaken. Langer zonnen resulteert dus niet in een diepere bruine kleur. Bij langdurige blootstelling bestaat er integendeel net een risico op negatieve effecten zoals zonnebrand of aantasting van andere huidstructuren. Eens de melanocyten en keratinocyten "verzadigd" zijn, worden de extra UV-dosissen namelijk niet langer geneutraliseerd.

HUIDVEROUDERING DOOR DE ZON:

UVA- en UVB-stralen zijn verantwoordelijk voor huidveroudering door de zon.

UVA-stralen dringen door de diepere epidermislagen heen en tasten de collageen- en elastinevezels aan die deel uitmaken van de dermisstructuur. Door de geleidelijke aantasting van het bindweefsel verliest de huid haar natuurlijke elasticiteit geleidelijk. De hals, het gelaat en de handen hebben het meest te lijden onder een overdosis UV-stralen.

Door het verlies aan elasticiteit ontstaan er rimpels. Daarnaast kan onbeschermde blootstelling ook verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van permanente bruine vlekken in het gelaat.

Hoe ontstaat zonnebrand?

De aan de zon blootgestelde huid reageert steeds op dezelfde manier: ze wordt donkerder om zich te beschermen tegen UV-stralen die de epidermis en dermis aantasten. Dit noemt men "bruinen".

Dit afweersysteem is vrij doeltreffend, maar heeft ook zijn beperkingen. Eens de huid de hoeveelheid UV-stralen waaraan ze wordt blootgesteld niet meer de baas kan, verbranden de diepere huidweefsels en verschijnen er pijnlijke rode vlekken, beter bekend als zonnebrand.

De maximale UV-dosis die de huid kan verwerken, kan heel snel worden bereikt. Bij sommige mensen volstaan een dertigtal minuten in de middagzon al om te verbranden.

De huid beschermen, waarom ?

Zonnebrand versterkt de huid geenszins en zorgt er evenmin voor dat ze later beter bestand is tegen de zon. Het tegendeel is waar, de huid verdraagt de zon nog minder goed en het risico op onomkeerbare schade wordt steeds groter, zelfs in die mate dat ernstige zonnebrand tijdens de kinderjaren op zich al een risicofactor is voor de ontwikkeling van huidkanker op volwassen leeftijd. Wat UV-straling betreft, is het dus belangrijk rekening te houden met de door de jaren heen geaccumuleerde dosis straling. Eens het beschermingskapitaal uitgeput is, bruint de huid niet langer mooi egaal en verschijnen er steeds vaker donkere vlekken.

Verhinderen zonneproducten
een bruin kleurtje?

Zonnecrème werd specifiek ontwikkeld om te vermijden dat het afweersysteem zijn breekpunt zou bereiken. Het is een soort bemiddelende kracht tussen de huid en de zon:

door de hoeveelheid UV-stralen die tot in de huid dringen te beperken, zorgt ze ervoor dat de melanogenese (het bruiningsproces) in goede omstandigheden verloopt.

Waarvoor staat SPF ?

De Sun Protection Factor is een index die aangeeft in welke mate een product in staat is de huid te beschermen. Een SPF is altijd gekoppeld aan een gevoeligheidsgraad. Hoe gevoeliger de huid, hoe belangrijker het gebruik van zonneproducten met een hoge SPF.

Wat zijn de verschillen tussen UVA- en UVB-stralen?

Een bijzonder klein deel van de UVB-stralen, amper 5%, slaagt erin de atmosfeer binnen te dringen. Ondanks deze filtering volstaat het aantal stralen dat toch binnendringt ruimschoots om de vitamine D-productie in de huid op gang te brengen, het bruiningsproces te stimuleren en eventueel zonnebrand te veroorzaken.

Deze stralen kunnen het afweersysteem van de huid ook aantasten. Op de langere termijn heeft herhaalde aantasting door UVB-stralen ook andere effecten op de structuur van de epidermis: ze werken huidveroudering in de hand en kunnen bepaalde vormen van huidkanker veroorzaken.

UVA-stralen worden amper door de atmosfeer gefilterd. Ze bereiken onze huid massaal en dringen dieper in de huid dan UVB-stralen. Wanneer ze door de epidermis dringen, bevorderen ze de melanineproductie en stimuleren daardoor het bruiningsproces. Hun voornaamste doelwit zijn echter de elastinevezels van de huid, wat meteen ook verklaart waarom deze stralen de hoofdoorzaak van vroegtijdige huidveroudering zijn. De rol van UVA-stralen lijkt zich echter niet te beperken tot huidveroudering: omdat ze ook het DNA aantasten, lijken ze de ontwikkeling van huidkanker eveneens te bevorderen.

Welke crème en hoeveel?

Afhankelijk van het huidtype:

Zwangere vrouwen:

Zij hebben de hele zomer lang een zeer hoge bescherming nodig voor het gelaat en het decolleté (SPF 50+).

Bij onbeschermde blootstelling aan de zon lopen ze namelijk meer risico op chloasma, dit zijn bruine vlekken ter hoogte van gelaat en decolleté.

Weinig zongevoelige huid:

In dit geval is een zeer hoge bescherming (SPF50+) alleen aangewezen bij blootstelling aan zeer felle zon, met name in de tropen, het hooggebergte, op gletsjers… In alle andere omstandigheden volstaat een hoge bescherming (SPF30, bijv. aan het strand) of een matige bescherming (SPF20, bijv. voor dagelijkse activiteiten in de openlucht zonder specifieke blootstelling).

Huid die gevoelig is voor zonnebrand: :

in alle omstandigheden is een SPF 50+ vereist (strand, buiten spelen…).

Huid die goed bestand is tegen de zon:

omdat dit huidtype vrij goed bestand is tegen UV-stralen en zonnebrand in dit geval eerder uitzonderlijk is, volstaat een matige bescherming (SPF 20 tot 30) om schade door de zon te voorkomen.

Huid die nooit echt bruint, maar wel een subtiel bruin kleurtje krijgt:

Wie makkelijk verbrandt, heeft aan het strand of bij langdurige blootstelling aan de zon een hoge beschermingsfactor nodig (SPF50+ of eventueel SPF30).

Baby's:

Of een baby een getaande huid heeft of niet, baby's en kinderen jonger dan 3 jaar mogen nooit aan direct zonlicht worden blootgesteld! Hun huid is te kwetsbaar. Om hun huid tegen indirecte stralen (in de kinderwagen, onder een parasol…) te beschermen, kies je altijd voor een zeer hoge beschermingsfactor en een aangepaste formule (zonder parfum, zonder parabenen…).

Afhankelijk van het type product:

Om het vermelde beschermingsniveau te halen, dient voldoende product aangebracht te worden.

Gelaatscrème:

  • - tube met doseerdop: gemiddeld 7 maal op het pompje drukken voor het gelaat en de hals van een volwassene.
  • - klassieke tube zonder doseerdop, een volledige vingerlengte product voor het gelaat.

Lichaamscrème:

  • - klassieke tube: gebruik steeds twee vingerlengtes crème. Dit is de standaarddosis per arm en per been (voor- en achterkant), voor de bovenrug, de onderrug, de borst en de buik.
  • - product in verstuiver: 6 maal verstuiven voor de onderarm van een volwassene.

- beschermende stick:

7 maal over de te beschermen lichaams- of gelaatszone strijken.

JUIST / FOUT

Zelfbruiners beschermen niet tegen de zon.

JUIST

Een zelfbruiner is geen zonnebescherming. Dergelijke producten worden louter en alleen ontwikkeld om de huid een artificieel bruin kleurtje te geven en filteren UV-stralen op geen enkele manier.

De intensiteit van UV-stralen bereikt haar hoogtepunt tussen 11u en 16u.

JUIST

De zon bevindt zich dan op haar hoogste punt, waardoor UVB-stralen makkelijker door het natuurlijk schild rond de aarde kunnen. Ze worden dus minder goed gefilterd en bereiken ons met een hogere energiewaarde dan op andere momenten van de dag, waardoor ze gevaarlijker en schadelijker zijn voor onze epidermis.

Een overdosis zon versnelt het huidverouderingsproces.

JUIST

UV-stralen kunnen vlekken veroorzaken, maar zijn vooral verantwoordelijk voor rimpels.

Als het bewolkt is, hoef ik me niet te beschermen.

FOUT

Ook achter de wolken blijft de zon UV-stralen produceren. Een laag wolkentapijt vormt natuurlijk een goed schild tegen UV-stralen, maar daar blijft het ook bij. Als de wolken hoger aan de hemel staan, vormen ze maar een heel dunne filter tegen UV-stralen, waardoor die onze epidermis alsnog kunnen verbranden of diepgaand kunnen aantasten.

De zon bevordert de vitamine D-productie.

JUIST

Het zijn inderdaad de zonnestralen zelf die deze productie mogelijk maken. Onder invloed van zonlicht wordt een inactief prohormoon in de huid omgevormd tot actieve vitamine D.

In de tropen is de zon het krachtigst. ?

JUIST

Zonnestralen zijn inderdaad het krachtigst in de tropen, omdat ze daar loodrecht op het aardoppervlak invallen. Loodrecht invallende stralen zijn van nature niet "sterker", maar ze dringen de atmosfeer via haar dunste lagen binnen en worden in veel mindere mate geabsorbeerd…

In de bergen is de zon minder gevaarlijk.

FOUT

Droog zand weerkaatst meteen 15% van het invallende zonlicht, schuim op de golven 25%. Op een besneeuwde berg daarentegen is de straling, tegen alle verwachtingen in, veel intenser, omdat sneeuw UV-stralen voor 75 tot wel 90% weerkaatst.

Een ander belangrijk fenomeen waar men in de bergen best rekening mee houdt: de hoogte. Die speelt een belangrijke rol omdat de intensiteit van de zonnestralen elke 100m met 4% toeneemt.

Verstuur mail

Elke huid heeft erg uiteenlopende behoeften,
vind het Eau Thermale Avène verzorgingsritueel dat het best bij jou past.

Start
  • De producten die wij aanraden om jouw huidproblemen te verhelpen
  • Toegang tot je favoriete producten en reviews
  • Registratie van je aankopen om je trouw te kunnen belonen
Schrijf je nu in

Bezig met zoeken

inloggen vereist

Log in op je Avène account of meld je aan om deze informatie op te slaan


Log in of registreer u